Cách dùng Cleft Sentence (Câu chẻ) để nhấn mạnh ý trong IELTS

1. Cleft Sentence (câu chẻ) Là Gì?

Cleft sentence (câu chẻ) là cấu trúc dùng để nhấn mạnh một thành phần cụ thể trong câu như chủ ngữ, thời gian, địa điểm hoặc nguyên nhân.

Trong IELTS, câu chẻ giúp:

• Tăng độ linh hoạt ngữ pháp
• Tạo cảm giác học thuật và tự nhiên hơn
• Thể hiện khả năng kiểm soát cấu trúc câu phức
• Cải thiện tiêu chí Grammatical Range and Accuracy

Ví dụ:

• Normal sentence: I started learning English because I wanted to study abroad.
• Cleft sentence: It was because I wanted to study abroad that I started learning English.

Câu thứ hai tạo cảm giác nhấn mạnh rõ hơn và mang tính học thuật hơn.

2. Vì sao cleft sentence giúp tăng điểm IELTS?

2.1. Tăng Grammatical Range

Trong band descriptor IELTS, band 7+ yêu cầu:

• Sử dụng đa dạng cấu trúc phức
• Có khả năng dùng cấu trúc linh hoạt
• Kiểm soát lỗi tương đối tốt

Cleft sentence là một dạng:

• Complex sentence
• Emphasis structure
• Discourse manipulation

Điều này giúp examiner thấy người học:

• Không chỉ viết câu đơn giản SVO
• Có khả năng điều khiển “focus” trong câu

2.2. Giúp Speaking Tự Nhiên Hơn

Người bản xứ thường dùng câu chẻ khi:

• Kể chuyện
• Nhấn mạnh cảm xúc
• Làm rõ thông tin

Ví dụ:

• What I enjoy most about my job is the creativity involved.
• It was my high school teacher who inspired me.

Những cấu trúc này giúp Speaking:

• Ít robotic hơn
• Có discourse variation
• Tăng naturalness

2.3. Hỗ Trợ Task Response Trong Writing

Trong IELTS Writing Task 2, câu chẻ giúp:

• Nhấn mạnh luận điểm
• Làm nổi bật nguyên nhân hoặc kết quả
• Tăng sức nặng cho argument

Ví dụ:

• It is excessive screen time that negatively affects children’s concentration.

Cấu trúc này khiến luận điểm mạnh hơn so với:

• Excessive screen time negatively affects children.

3. It-Cleft Sentence

3.1. It-Cleft Là Gì?

It-cleft dùng để nhấn mạnh:

• Chủ ngữ
• Tân ngữ
• Trạng ngữ thời gian
• Địa điểm
• Lý do

Cấu trúc cơ bản: It + be + phần cần nhấn mạnh + that/who + phần còn lại

Ví Dụ

• Nhấn mạnh người: It was my brother who encouraged me to take the IELTS exam.
• Nhấn mạnh thời gian: It was during university that I became interested in marketing.
• Nhấn mạnh địa điểm: It is in large cities that traffic congestion is most severe.
• Nhấn mạnh lý do: It was because of financial pressure that many students started working part-time.

3.2. Cách Dùng Trong IELTS Writing

Dùng khi muốn nhấn mạnh luận điểm chính

Ví dụ chủ đề education:

• Band thấp: Technology changes education significantly.
• Band cao hơn: It is technology that has transformed modern education most dramatically.

Khác biệt:

• Câu thứ hai có focus rõ ràng hơn
• Tạo cảm giác academic hơn
• Examiner thấy range tốt hơn

3.3. Cách Dùng Trong IELTS Speaking

It-cleft (câu chẻ) đặc biệt hữu ích trong:

• Part 2 storytelling
• Part 3 opinion

Ví dụ:

• Câu thông thường: My parents influenced me the most.
• Câu nâng band: It was my parents who had the greatest influence on me.

Điều này giúp:

• Speaking tự nhiên hơn
• Giọng nói có emphasis
• Tránh lặp cấu trúc đơn giản

3.4. Lỗi Sai Phổ Biến Với It-Cleft

Lỗi 1: Dùng sai who/that

• Sai: It was my teacher that she helped me.
• Đúng: It was my teacher who helped me.

Vì:

• “my teacher” là subject của mệnh đề sau

Lỗi 2: Nhồi nhét quá nhiều

Một số học viên cố dùng câu chẻ liên tục:

• Làm bài viết thiếu tự nhiên
• Gây cảm giác “khoe ngữ pháp”

Nguyên tắc:

• 1–2 lần trong bài Writing là đủ
• Speaking dùng linh hoạt theo ngữ cảnh

Lỗi 3: Dùng cấu trúc quá dài

Sai:

• It was because many students nowadays spend too much time using social media platforms every day that…

Quá tải working memory của người đọc.

Nên:

• Giữ phần emphasis ngắn gọn

4. What-Cleft Sentence

4.1. What-Cleft Là Gì?

What-cleft dùng để nhấn mạnh:

• Hành động
• Ý tưởng
• Điều quan trọng nhất

Cấu trúc: What + clause + be + phần được nhấn mạnh

• What I enjoy most about learning English is communicating with people from different cultures.

4.2. Vì Sao What-Cleft Hay Trong IELTS?

What-cleft:

• Tự nhiên trong speaking
• Tạo coherence tốt
• Giúp triển khai ý mềm mại hơn

Đặc biệt phù hợp với:

• Opinion
• Preference
• Experience

4.3. Ví Dụ Trong IELTS Speaking

Topic: Hobbies

• Bình thường: I like photography because it helps me relax.
• Dùng What-cleft: What I like most about photography is the sense of relaxation it gives me.

Câu thứ hai:

• Tự nhiên hơn
• Có lexical flexibility
• Có emphasis rõ ràng

4.4. Ví Dụ Trong IELTS Writing

Chủ đề work-life balance

• What many companies fail to recognize is the importance of employee mental health.

Đây là kiểu câu:

• Rất học thuật
• Thường thấy trong academic writing
• Tạo opening sentence mạnh

4.5. Các Mẫu What-Cleft Thường Dùng

• Nhấn mạnh điều quan trọng: What matters most is…
• Nhấn mạnh điều thích nhất: What I enjoy most is…
• Nhấn mạnh vấn đề chính: What many people overlook is…
• Nhấn mạnh nguyên nhân: What causes this problem is…

5. So Sánh It-Cleft Và What-Cleft

6. Khi Nào Nên Dùng Cleft Sentence?

Phù hợp cho Band 6.0–7.5+

Vì cấu trúc này yêu cầu:

• Kiểm soát clause
• Kiểm soát agreement
• Khả năng viết câu dài ổn định

Nếu band dưới 5.5:

• Nên ưu tiên accuracy trước
• Không nên ép dùng quá nhiều

7. Checklist Áp Dụng Cleft Sentence

Trong Writing

• Chỉ dùng 1–2 lần/bài
• Dùng để nhấn mạnh luận điểm chính
• Không viết quá dài
• Kiểm tra who/that

Trong Speaking

• Dùng khi kể chuyện
• Dùng để nhấn mạnh cảm xúc hoặc trải nghiệm
• Không cần cố ép cấu trúc

Khi luyện tập

• Viết câu thường trước
• Rewrite bằng cleft sentence
• So sánh mức độ emphasis

FAQ

1. Cleft sentence có giúp tăng band IELTS không?

Có, nếu dùng đúng cách. Cleft sentence giúp tăng điểm ở tiêu chí Grammatical Range and Accuracy vì đây là cấu trúc câu phức có khả năng tạo emphasis tự nhiên. Tuy nhiên, nếu dùng sai hoặc lạm dụng, cấu trúc này có thể làm tăng grammatical errors.

2. It-cleft và What-cleft khác nhau như thế nào?

It-cleft thường nhấn mạnh người, thời gian, địa điểm hoặc nguyên nhân. What-cleft thường nhấn mạnh ý tưởng, hành động hoặc điều quan trọng nhất. What-cleft phổ biến hơn trong giao tiếp tự nhiên và IELTS Speaking.

3. Có nên dùng cleft sentence trong IELTS Writing Task 1 không?

Có thể dùng nhưng không nên quá nhiều. Task 1 ưu tiên clarity và accuracy. It-cleft đôi khi hữu ích khi nhấn mạnh xu hướng nổi bật, nhưng dùng quá nhiều sẽ làm writing thiếu tự nhiên.

4. Band mấy nên học cleft sentence?

Người học từ band 5.5–6.0 trở lên nên học. Nếu nền tảng grammar còn yếu, nên ưu tiên sentence accuracy trước khi dùng các cấu trúc emphasis phức tạp.

5. Cleft sentence có phổ biến trong tiếng Anh học thuật không?

Có. Cleft sentence xuất hiện khá nhiều trong academic English vì nó giúp người viết điều hướng focus information hiệu quả hơn. Đây là một discourse device phổ biến trong cả writing và speaking.

6. Có nên dùng cleft sentence trong mọi bài IELTS không?

Không. Đây là cấu trúc dùng để tạo emphasis nên chỉ hiệu quả khi có thông tin cần nhấn mạnh. Dùng quá thường xuyên có thể khiến bài viết mất tự nhiên và repetitive.